Thang tải khách ngày càng được sử dụng phổ biến tại các công trình xây dựng, nhà xưởng, trung tâm thương mại và nhiều loại hình công trình khác. Tuy nhiên, không ít đơn vị vẫn còn chủ quan trong việc bảo trì thiết bị, chỉ xử lý khi xảy ra sự cố. Điều này đặt ra câu hỏi quan trọng: bảo trì thang tải khách có bắt buộc theo quy định pháp luật không?
Căn cứ pháp lý liên quan đến bảo trì thang tải khách
Theo quy định của pháp luật Việt Nam, thang tải khách thuộc nhóm thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động, do đó việc quản lý, sử dụng, kiểm định và bảo trì định kỳ là nghĩa vụ bắt buộc, không phải lựa chọn tự nguyện của đơn vị sử dụng. Cụ thể, các căn cứ pháp lý quan trọng bao gồm:
Luật An toàn, vệ sinh lao động
Luật An toàn, vệ sinh lao động quy định rõ trách nhiệm của người sử dụng lao động trong việc bảo đảm an toàn đối với máy, thiết bị, vật tư có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động. Theo đó, các thiết bị nâng chở người hoặc chở người kết hợp với hàng hóa phải được:
- Quản lý chặt chẽ trong quá trình sử dụng
- Bảo dưỡng, sửa chữa, bảo trì theo đúng quy chuẩn kỹ thuật
- Đảm bảo luôn ở trạng thái vận hành an toàn.
Các nghị định và thông tư hướng dẫn thi hành Luật An toàn, vệ sinh lao động
Các nghị định và thông tư hướng dẫn thi hành Luật An toàn, vệ sinh lao động quy định danh mục thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động, trong đó có các loại thang nâng, thang tải có chở người. Các văn bản này yêu cầu:
- Thiết bị phải được kiểm định an toàn kỹ thuật trước khi đưa vào sử dụng
- Thực hiện kiểm định định kỳ trong suốt quá trình vận hành
- Việc bảo trì, bảo dưỡng là điều kiện bắt buộc để thiết bị đủ điều kiện kiểm định và tiếp tục sử dụng hợp pháp
>>>Có thể bạn quan tâm: Bao lâu nên bảo trì thang tải khách một lần?
Hệ thống quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN) và tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN)
Các quy chuẩn, tiêu chuẩn này quy định chi tiết về:
- Yêu cầu kỹ thuật an toàn
- Tần suất, nội dung kiểm tra, bảo trì
- Trách nhiệm của đơn vị quản lý, vận hành và bảo trì thiết bị
Ngoài ra, hướng dẫn của nhà sản xuất và hồ sơ kỹ thuật của thang tải khách cũng được xem là cơ sở pháp lý và kỹ thuật bắt buộc phải tuân thủ trong quá trình bảo trì. Việc không thực hiện bảo trì theo đúng hướng dẫn này có thể bị coi là sử dụng thiết bị không bảo đảm an toàn.
Như vậy, có thể khẳng định rằng bảo trì thang tải khách không chỉ là yêu cầu kỹ thuật mà còn là nghĩa vụ pháp lý, được quy định và điều chỉnh bởi nhiều văn bản pháp luật khác nhau. Đây là cơ sở quan trọng để xác định trách nhiệm của chủ sở hữu, đơn vị quản lý và vận hành thang tải khách.
Quy định về bảo trì, bảo dưỡng thang tải khách
Theo quy định của pháp luật về an toàn lao động và quản lý thiết bị nâng, bảo trì, bảo dưỡng thang tải khách là nghĩa vụ bắt buộc của chủ sở hữu hoặc đơn vị trực tiếp quản lý, sử dụng thiết bị. Việc bảo trì không chỉ nhằm đảm bảo thiết bị vận hành ổn định mà còn là điều kiện để thang tải khách được phép tiếp tục sử dụng hợp pháp.
Về trách nhiệm bảo trì, bảo dưỡng
Pháp luật quy định rõ:
- Chủ đầu tư, chủ sở hữu hoặc đơn vị sử dụng thang tải khách phải tổ chức thực hiện bảo trì, bảo dưỡng định kỳ trong suốt quá trình vận hành
- Việc bảo trì phải được thực hiện bởi đơn vị có đủ năng lực chuyên môn, nhân sự kỹ thuật và đáp ứng điều kiện theo quy định
- Người quản lý, vận hành thang tải khách có trách nhiệm giám sát, phát hiện kịp thời các dấu hiệu mất an toàn để yêu cầu bảo trì, sửa chữa.
Về nguyên tắc và nội dung bảo trì, bảo dưỡng
Thang tải khách phải được:
- Bảo trì theo đúng hướng dẫn kỹ thuật của nhà sản xuất và hồ sơ kỹ thuật kèm theo thiết bị
- Kiểm tra, bảo dưỡng đầy đủ các bộ phận quan trọng như: hệ thống cơ khí, hệ thống điện – điều khiển, hệ thống phanh, cáp tải/xích tải, thiết bị an toàn và cabin
- Kịp thời sửa chữa, thay thế các bộ phận bị hao mòn, xuống cấp, không còn đáp ứng yêu cầu an toàn.
Về tần suất bảo trì, bảo dưỡng
Pháp luật không ấn định một mốc thời gian cứng cho mọi loại thang tải khách mà yêu cầu:
- Thực hiện bảo trì định kỳ theo khuyến cáo của nhà sản xuất
- Bảo trì bổ sung khi thiết bị hoạt động với tần suất cao, trong môi trường khắc nghiệt hoặc sau khi xảy ra sự cố
- Thực hiện bảo trì trước khi kiểm định định kỳ hoặc kiểm định lại sau sửa chữa lớn.
Về hồ sơ và quản lý bảo trì
Đơn vị sử dụng thang tải khách phải:
- Lập và lưu trữ đầy đủ hồ sơ bảo trì, bảo dưỡng
- Ghi chép rõ thời gian, nội dung bảo trì, đơn vị thực hiện và tình trạng thiết bị sau bảo trì
- Xuất trình hồ sơ khi có yêu cầu của cơ quan quản lý nhà nước hoặc tổ chức kiểm định an toàn.
>>>Xem ngay: Quy trình bảo trì thang tải khách gồm những bước nào?
Về mối liên hệ giữa bảo trì và kiểm định an toàn
Thang tải khách chỉ được tiếp tục sử dụng khi:
- Được bảo trì, bảo dưỡng đầy đủ
- Đạt yêu cầu kiểm định an toàn kỹ thuật theo quy định
- Trường hợp không bảo trì hoặc bảo trì không đạt yêu cầu, thiết bị có thể bị từ chối kiểm định, đình chỉ hoạt động hoặc buộc ngừng sử dụng.
Từ các quy định trên có thể thấy, bảo trì, bảo dưỡng thang tải khách là yêu cầu bắt buộc, mang tính xuyên suốt trong suốt vòng đời của thiết bị, gắn liền với trách nhiệm pháp lý của đơn vị quản lý và sử dụng thang tải khách.
Trường hợp không bảo trì thì có vi phạm pháp luật không?
Theo các quy định hiện hành về an toàn, vệ sinh lao động và quản lý thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, việc không thực hiện bảo trì, bảo dưỡng thang tải khách hoặc bảo trì không đúng quy định được xác định là hành vi vi phạm pháp luật. Vi phạm này thể hiện ở các khía cạnh sau:
Vi phạm nghĩa vụ bảo đảm an toàn trong quá trình sử dụng thang tải khách
Pháp luật quy định rõ chủ sở hữu hoặc đơn vị trực tiếp quản lý, sử dụng thang tải khách có trách nhiệm bảo đảm thiết bị luôn ở trạng thái vận hành an toàn. Bảo trì, bảo dưỡng định kỳ là biện pháp bắt buộc nhằm duy trì tình trạng kỹ thuật, phát hiện sớm hư hỏng và phòng ngừa rủi ro tai nạn. Do đó, việc không tổ chức bảo trì, bỏ qua các hạng mục bảo dưỡng cần thiết hoặc bảo trì mang tính hình thức đều được xem là không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ bảo đảm an toàn lao động theo quy định pháp luật.
Vi phạm điều kiện kiểm định và điều kiện sử dụng hợp pháp thiết bị
Trong thực tế, bảo trì là cơ sở quan trọng để thang tải khách đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật khi kiểm định an toàn. Trường hợp thang tải khách không được bảo trì đầy đủ, thiết bị có thể không đạt yêu cầu kiểm định hoặc không được cấp giấy chứng nhận kiểm định còn hiệu lực. Việc tiếp tục đưa thang tải khách vào sử dụng khi chưa được kiểm định, hết hạn kiểm định hoặc không đủ điều kiện an toàn là hành vi vi phạm pháp luật và có thể bị yêu cầu ngừng sử dụng, đình chỉ hoạt động thiết bị.
Phát sinh trách nhiệm pháp lý khi xảy ra sự cố hoặc tai nạn
Nếu việc không bảo trì thang tải khách dẫn đến sự cố kỹ thuật hoặc tai nạn gây thiệt hại về người và tài sản, đơn vị sử dụng không chỉ bị xử phạt vi phạm hành chính mà còn có thể phải bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật dân sự. Trong trường hợp hậu quả nghiêm trọng, cá nhân, tổ chức liên quan còn có thể bị xem xét truy cứu trách nhiệm hình sự. Đây là rủi ro pháp lý lớn, thường phát sinh từ việc chủ quan hoặc không tuân thủ đầy đủ nghĩa vụ bảo trì thiết bị.
Tần suất và nội dung bảo trì thang tải khách theo quy định
Bảo trì thang tải khách không chỉ yêu cầu thực hiện đầy đủ mà còn phải đúng tần suất và đúng nội dung kỹ thuật theo quy định pháp luật, quy chuẩn kỹ thuật và hướng dẫn của nhà sản xuất. Đây là yếu tố quyết định để đảm bảo an toàn vận hành và đủ điều kiện kiểm định thiết bị.
Tần suất bảo trì thang tải khách
Pháp luật hiện hành không quy định một mốc thời gian cứng áp dụng cho mọi loại thang tải khách, mà yêu cầu việc bảo trì phải được thực hiện định kỳ, thường xuyên và phù hợp với điều kiện sử dụng thực tế. Cụ thể:
- Bảo trì định kỳ: Thang tải khách phải được bảo trì theo chu kỳ do nhà sản xuất khuyến cáo, thường theo tháng, quý hoặc năm, tùy vào cấu tạo thiết bị, tần suất vận hành và môi trường làm việc.
- Bảo trì tăng cường hoặc bảo trì đột xuất: Áp dụng trong các trường hợp thang tải khách hoạt động với cường độ cao, trong môi trường khắc nghiệt (bụi, ẩm, nhiệt độ cao), hoặc khi phát hiện dấu hiệu bất thường trong quá trình vận hành.
- Bảo trì trước và sau kiểm định, sửa chữa lớn: Trước khi thực hiện kiểm định định kỳ hoặc sau khi thay thế, sửa chữa các bộ phận quan trọng, thang tải khách phải được bảo trì, kiểm tra tổng thể để đảm bảo đáp ứng yêu cầu an toàn kỹ thuật.
Việc không tuân thủ đúng tần suất bảo trì có thể dẫn đến thiết bị không đủ điều kiện kiểm định và bị yêu cầu ngừng sử dụng.
>>>Xem thêm: Chi phí bảo trì thang tải khách thường là bao nhiêu?
Nội dung bảo trì thang tải khách
Nội dung bảo trì thang tải khách phải được thực hiện toàn diện, có hệ thống, tập trung vào các bộ phận ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn vận hành, bao gồm:
- Kiểm tra và bảo trì hệ thống cơ khí: Cáp tải hoặc xích tải, tang cuốn, ray dẫn hướng, khung cabin, cửa tầng, các chi tiết liên kết cơ khí; phát hiện và xử lý kịp thời tình trạng mài mòn, rạn nứt, biến dạng.
- Kiểm tra và bảo trì hệ thống điện – điều khiển: Tủ điện, hệ thống điều khiển, công tắc hành trình, cảm biến, dây dẫn, thiết bị cảnh báo; đảm bảo hệ thống hoạt động ổn định, chính xác và an toàn.
- Kiểm tra các thiết bị an toàn: Hệ thống phanh, bộ hạn chế tốc độ, khóa cửa an toàn, thiết bị chống vượt tốc, chống rơi cabin và các cơ cấu bảo vệ khác theo thiết kế của thang tải khách.
- Vệ sinh, hiệu chỉnh và thay thế linh kiện: Làm sạch các bộ phận kỹ thuật, hiệu chỉnh thông số vận hành, thay thế kịp thời các chi tiết hao mòn hoặc không còn đáp ứng yêu cầu kỹ thuật.
- Ghi nhận và cập nhật hồ sơ bảo trì: Ghi chép đầy đủ nội dung bảo trì, tình trạng thiết bị sau bảo trì, các hạng mục đã sửa chữa hoặc thay thế để phục vụ công tác quản lý và kiểm định.
Qua những phân tích trên có thể thấy, bảo trì thang tải khách không chỉ là yêu cầu kỹ thuật mà còn là nghĩa vụ bắt buộc theo quy định pháp luật. Việc thực hiện đúng và đầy đủ công tác bảo trì giúp đảm bảo an toàn cho người sử dụng, duy trì hiệu quả vận hành và hạn chế tối đa các rủi ro pháp lý cho đơn vị quản lý. Để đáp ứng các yêu cầu này một cách chuyên nghiệp và đúng chuẩn, nhiều chủ đầu tư đã lựa chọn Thang máy Đông Đô làm đối tác bảo trì thang tải khách lâu dài.
